निसर्गदूत: भरत मोरे यांची जीवनगंगा
निसर्गदूत: भरत मोरे यांची जीवनगंगा
"पशु-पक्षांना वाचवा, निसर्ग साखळी वाचवा", हे केवळ ब्रीदवाक्य नाही, तर ठाण्यातील भरत सिताराम मोरे या 'मूक नायक' (Unsung Hero) माणसाच्या जगण्याचे सार आहे. ज्या मातीतून आणि ज्या खाडीच्या किनाऱ्यावरून ते वाढले, तोच निसर्ग त्यांच्यासाठी परमेश्वर आहे. विशेष म्हणजे, भरत मोरे हे ठाणे महानगरपालिकेचे (TMC) कर्मचारी असून, आपल्या शासकीय कामासोबतच आपले निसर्गाचे कामही तेवढ्याच इमानइतबारे, निष्ठेने आणि तळमळीने करतात.
हृदयातला दर्या आणि तत्त्वज्ञान
कोळी समाजातून आलेल्या भरत मोरे यांच्या मनात ठाण्याची खाडी आणि तिच्याशी जोडलेले कांदळवन (mangroves) सळसळते आहे. त्यांचे तत्त्वज्ञान अत्यंत साधे पण सखोल आहे: प्रत्येक जीव महत्त्वाचा आहे आणि निसर्गाचे रक्षण करणे हे आपले पहिले कर्तव्य आहे.
निसर्गावरचे हे नितांत प्रेम त्यांच्या कृतीतून स्पष्ट दिसते. त्यांनी आजवर शेकडो पक्ष्यांना जीवदान दिले आहे, ज्यात तांबट (Coppersmith Barbet), विविध प्रकारचे बगळे, खंड्या (Kingfisher) आणि इतर अनेक स्थानिक पक्ष्यांचा समावेश आहे. जखमींना वाचवून, त्यांची शुश्रूषा करून त्यांना त्यांच्या अधिवासात परत सोडले आहे. कितीतरी झाडांचे रोपण करून त्यांनी खाडीकिनारा हिरवागार ठेवला आहे. एवढेच नव्हे, तर खाडीत बुडणाऱ्या अनेक व्यक्तींना वाचवून त्यांनी मानवतेचेही दर्शन घडवले आहे.
हा वारसा, ही शिकवण त्यांच्या रक्तातून आली असावी. ठाण्याची खाडी जणू त्यांच्या धमन्यांतून वाहत आहे, ज्यामुळे प्रत्येक पक्ष्याची किलबिल आणि प्रत्येक रोपाचे अंकुरण त्यांना स्वतःच्या अस्तित्वाचा भाग वाटते.
बंडखोरीत नाही कडवटपणा
भरत मोरे यांच्या या निसर्ग-प्रेमाच्या बंडखोरीत कोणताही कडवटपणा किंवा जगाला दोष देण्याची भावना नाही. त्यांचे काम शांतपणे, निस्वार्थपणे आणि अत्यंत नम्रपणे चालते. ते कोणताही गाजावाजा न करता आपले 'निसर्ग-धर्म' पाळत आहेत. या कामात त्यांना त्यांच्या बायको आणि मुलांची पूर्ण साथ आहे. त्यांचा शाळेतील मुलगा त्यांच्या पावलावर पाऊल टाकून, खांद्याला खांदा भिडवून या निसर्गरक्षणाच्या कार्यात सामील आहे. यामुळे हे काम एका व्यक्तीपुरते न राहता एका कुटुंबाची जीवनशैली बनली आहे.
भरत मोरे हे सिद्ध करतात की, खरे नायक ते असतात जे आपल्या कामाची प्रसिद्धी न करता, आपल्या शासकीय जबाबदाऱ्या सांभाळून, निसर्गाच्या साखळीतील प्रत्येक घटकाचे मोल जाणतात.
भारत मोरे यांच्या निसर्ग रक्षणाच्या कामाविषयी तुम्हाला काय वाटते ते येथे व्यक्त करा.
जखमी लावरी पक्षाचे प्राण वाचवले.
भारत मोरे पिता-पुत्र
