View source for ज्येष्ठ नागरिकांसाठी: अंधत्वावर मात करणारे इलेक्ट्रॉनिक इम्प्लांट

'''ज्येष्ठ नागरिकांसाठी आशेचा किरण''': '''ज्येष्ठ नागरिक आणि रेटिना दोषाने अंधत्व आलेल्या व्यक्तींना दृष्टी परत मिळवून देणारे इलेक्ट्रॉनिक इम्प्लांट: अंधत्वावर मात करण्यासाठी नवे तंत्रज्ञान... 
--------------------------------------

आपल्या जीवनातील सर्वात मोठी देणगी कोणती? नि:संशयपणे ती म्हणजे 'दृष्टी'. जेव्हा कुणी व्यक्ती दृष्टी गमावते, तेव्हा जग अक्षरशः अंधारमय होते. अनेक वर्षांपासून, काही प्रकारचे दृष्टीदोष (sight loss) 'असाध्य' (incurable) मानले जात होते आणि त्यांच्यावर कोणताही पारंपरिक उपचार करणे शक्य नव्हते. उदा . वार्धक्यात retina चा होणाऱ्या ऱ्हासाने, Age related macular degeneration, मुळे ज्येष्ठाना येणारे अंधत्व. मात्र, आता वैद्यकीय क्षेत्रात एक मोठी क्रांती झाली आहे. वैज्ञानिक आणि तज्ज्ञांनी असे एक ‘उल्लेखनीय’ (remarkable) इलेक्ट्रॉनिक डोळ्याचे इम्प्लांट विकसित केले आहे, ज्यामुळे ज्यांनी आपली दृष्टी कायमची गमावली होती, त्यांना पुन्हा पाहण्याची संधी मिळाली आहे.

हे तंत्रज्ञान केवळ एक सामान्य उपचार नाही; तज्ज्ञांनी याचे वर्णन अंधत्वावर मात करण्याच्या ‘नव्या युगाची’ (new era) सुरुवात असे केले आहे. हे इम्प्लांट नेमके काय आहे?

कल्पना करा की एखादे उपकरण इतके लहान आहे की त्याची जाडी तुमच्या मानवी केसाच्या जाडीपेक्षाही निम्मी आहे. हेच ते अतिशय लहान, पातळ इलेक्ट्रॉनिक इम्प्लांट आहे, जे दृष्टी गमावलेल्या रुग्णांना पुन्हा पाहण्यास मदत करत आहे . स्टॅनफर्ड विद्यापीठाच्या शास्त्रज्ञांनी या उपकरणाचा शोध लावला आहे.हे उपकरण शस्त्रक्रिया करून डोळ्यामध्ये बसवले जाते. ज्या लोकांना उपचाराने बरे न होणाऱ्या दृष्टीदोषांमुळे पाहता येत नव्हते, त्यांच्यासाठी हे उपकरण आशेचा एक किरण बनले आहे.

 या यशामुळे वैद्यकीय संशोधनात एक मोठे पाऊल टाकले गेले आहे आणि या यशाचे वर्णन ‘उल्लेखनीय’ असे केले जात आहे.

लंडनमधील एक प्रमुख संस्था, मूरफिल्ड्स नेत्र रुग्णालय (Moorfields eye hospital in London) या अत्याधुनिक उपचारांचा वापर करत आहे. या रुग्णालयातील सर्जन, माही मुकीत (Mahi Muqit), यांनी या इम्प्लांटमुळे त्यांच्या रुग्णांच्या जीवनात काय बदल घडले, याबद्दलची माहिती दिली आहे . 80 टक्के अंध व्यक्तींना या इम्प्लांट मुळे दिसू लागले आहे जे पूर्णपणे आंधळे होते. यातील काही रुग्ण पुस्तक वाचू शकतात तर काही रुग्ण नेत्र चिकित्सकांकडे असणाऱ्या दृष्टी चिकित्सा चार्ट मधील पाच ओळीपर्यंत देखील वाचू शकत आहेत असे सांगण्यात आले. मूरफिल्ड्स रुग्णालयातील तज्ज्ञ या इम्प्लांटच्या यशाचे कौतुक करत आहेत, कारण या छोट्याशा उपकरणाने असाध्य दृष्टीदोष असलेल्या लोकांना पुन्हा पाहण्यास मदत केली आहे.

 मूरफिल्ड्स नेत्र रुग्णालय हे या ‘उल्लेखनीय’  उपचारांना रुग्णांपर्यंत पोहोचवणारे आणि याच्या यशाला ‘नवे युग’  मानणारे या घडीचे प्रमुख केंद्र आहे.

या उपचारांचे महत्त्व आणि भविष्यातील अपेक्षा

दृष्टी कमी होणे (vision-loss) यावरील उपचारांमध्ये हे इम्प्लांट खूप महत्त्वपूर्ण ठरत आहे. हे इलेक्ट्रॉनिक उपकरण दृष्टी गमावलेल्या लोकांसाठी केवळ पाहण्याची क्षमता परत मिळवत नाही, तर त्यांना एक नवी आशा आणि जीवन जगण्याचा आत्मविश्वासही देत आहे. तज्ज्ञांच्या मते, दृष्टीदोषांवरील उपचारांसाठी हा एक ‘नवा अध्याय’ सुरू झाला आहे.

ज्या लोकांना डोळ्यांच्या समस्यांसाठी इतर कोणताही पारंपरिक उपचार उपलब्ध नव्हता, त्यांच्यासाठी हे छोटेसे इलेक्ट्रॉनिक इम्प्लांट एक मोठी मदत ठरले आहे.

या संशोधनामुळे भविष्यात अंधत्वावर पूर्णपणे मात करण्यासाठी मोठे दरवाजे उघडले आहेत. वैद्यकीय संशोधक आणि सर्जन (Surgeons) हे या तंत्रज्ञानाचे यश पाहून उत्साहित आहेत. हे इम्प्लांट सिद्ध करते की अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाच्या मदतीने वैद्यकीय क्षेत्रात अशक्य वाटणाऱ्या गोष्टी साध्य करता येतात.

'''मूळ लेखक: प्रमोद ढोकले'''
[[Category:ज्येष्ठ नागरिक]]